Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 2026-cı il avqustun 23-də Özbəkistana dövlət səfəri çərçivəsində mətbuata verdiyi bəyanat iki qardaş ölkə arasında münasibətlərin hazırkı vəziyyətini və gələcək inkişaf istiqamətlərini aydın şəkildə ortaya qoyan mühüm siyasi mesaj kimi qiymətləndirilə bilər. Dövlət başçısının vurğuladığı əsas məqam Azərbaycan–Özbəkistan əlaqələrinin artıq yalnız ənənəvi dostluq və qarşılıqlı siyasi dəstək müstəvisində deyil, konkret iqtisadi layihələr, investisiya təşəbbüsləri, sənaye əməkdaşlığı və regional inteqrasiya perspektivləri üzərində qurulmasıdır. Prezident İlham Əliyev Özbəkistanın son illərdə keçdiyi inkişaf yolunu yüksək qiymətləndirərək, ölkədə müşahidə olunan sürətli iqtisadi və sosial transformasiyanın Prezident Şavkat Mirziyoyevin həyata keçirdiyi məqsədyönlü siyasətin nəticəsi olduğunu qeyd edib. Bu yanaşma Azərbaycan rəhbərliyinin Daşkəndlə münasibətlərə verdiyi strateji əhəmiyyəti nümayiş etdirməklə yanaşı, iki ölkənin inkişaf modellərinin qarşılıqlı əməkdaşlıq üçün yaratdığı imkanlara da diqqət çəkir.
Bəyanatın mühüm istiqamətlərindən biri iqtisadi münasibətlərin real nəticələr və ölçülə bilən hədəflər əsasında genişləndirilməsidir. Prezident İlham Əliyev Azərbaycan və Özbəkistan arasında bir milyard ABŞ dolları həcmində ticarət dövriyyəsinə nail olmaq perspektivindən danışarkən bunun artıq uzaq perspektiv kimi deyil, qarşıdakı illərdə reallaşa biləcək konkret məqsəd kimi qəbul edildiyini bildirib. Bu yanaşma iki ölkənin iqtisadi potensialının bir-birini tamamlaması ilə bağlıdır. Sənaye kooperasiyası, qarşılıqlı investisiyalar, energetika, kənd təsərrüfatı, nəqliyyat və digər sahələrdə əməkdaşlığın genişlənməsi münasibətlərin iqtisadi bazasını daha da möhkəmləndirir. Elə həmin gün Özbəkistanda Azərbaycan sərmayəsi ilə bir sıra layihələrin açılış və təməlqoyma mərasimlərinin keçirilməsi — bankçılıq, sənaye, təhsil, enerji, daşınmaz əmlak, mədən emalı və kənd təsərrüfatı kimi müxtəlif istiqamətlərin əhatə olunması — siyasi dialoqun artıq praktiki biznes təşəbbüsləri ilə müşayiət olunduğunu göstərir.
Prezident İlham Əliyevin bəyanatında diqqət çəkən digər mühüm məqam Azərbaycan–Özbəkistan əməkdaşlığının ikitərəfli münasibətlər çərçivəsindən çıxaraq daha geniş regional müstəviyə keçməsidir. Azərbaycanın Mərkəzi Asiya dövlətləri ilə əməkdaşlıq formatına qoşulması Cənubi Qafqazla Mərkəzi Asiya arasında siyasi, iqtisadi və nəqliyyat əlaqələrinin daha sıx qurulması üçün yeni imkanlar yaradır. Bu proses Azərbaycanın Şərq-Qərb nəqliyyat bağlantılarında və regional logistika sistemində rolunu daha da artırmaqla yanaşı, Özbəkistanın da beynəlxalq bazarlara çıxış imkanlarının şaxələndirilməsinə xidmət edə bilər. Beləliklə, Bakı ilə Daşkənd arasında formalaşan strateji tərəfdaşlıq daha geniş Avrasiya coğrafiyasında qarşılıqlı bağlılığın gücləndirilməsi baxımından əhəmiyyətli amilə çevrilir. İki ölkənin BMT, Türk Dövlətləri Təşkilatı, Qoşulmama Hərəkatı, İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı və digər beynəlxalq platformalarda mövqelərini əlaqələndirməsi də bu siyasi əməkdaşlığın çoxşaxəli xarakter aldığını göstərir.
Ümumilikdə, 23 avqust bəyanatı Azərbaycan–Özbəkistan münasibətlərinin yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoyduğunu nümayiş etdirən mühüm siyasi sənəd xarakteri daşıyan mesajlarla zəngindir. Burada tarixi-mənəvi yaxınlıqla yanaşı, iqtisadi maraqların uzlaşdırılması, qarşılıqlı investisiyaların artırılması, regional nəqliyyat və geoiqtisadi əlaqələrin genişləndirilməsi, eləcə də beynəlxalq platformalarda koordinasiyanın gücləndirilməsi kimi istiqamətlər ön plana çıxır. Prezident İlham Əliyevin Şavkat Mirziyoyevə Azərbaycana dövlət səfəri üçün dəvət ünvanlaması isə yüksək səviyyəli siyasi dialoqun davamlılığının mühüm göstəricisidir. Bütün bunlar onu deməyə əsas verir ki, Bakı–Daşkənd münasibətləri artıq yalnız ikitərəfli əlaqələrin uğurlu nümunəsi deyil, Mərkəzi Asiya ilə Cənubi Qafqaz arasında yeni əməkdaşlıq arxitekturasının formalaşmasına töhfə verən strateji tərəfdaşlıq modelinə çevrilir.
Namiq Əhmədov,
YAP Xəzər rayon təşkilatının sədri
