27 oktyabr 2026-cı il tarixində Bakıda “Ortaq gələcək naminə dialoq” mövzusunda VII Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumu öz işinə başlayıb. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev tədbirdə iştirak edib və geniş, məzmunlu nitqlə çıxış edib. 100-dən çox ölkədən iştirakçıları bir araya gətirən forum mədəniyyətlər və dinlər arasında qarşılıqlı anlaşmanın möhkəmləndirilməsi baxımından beynəlxalq əhəmiyyət daşıyır.
Müasir dünyada irqçilik, ksenofobiya, dini ayrı-seçkilik və nifrət zəminində baş verən hadisələr cəmiyyətlərin birgəyaşayış prinsipləri qarşısında ciddi çağırışlar yaradır. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının hesabatlarında da dini nifrət hallarının artması və rəqəmsal platformalarda nifrət nitqinin yayılmasının güclənməsi narahatlıq doğuran tendensiyalar kimi qeyd edilir. Belə bir şəraitdə müxtəlif xalqların və dini icmaların qarşılıqlı hörmət şəraitində yaşaması yalnız mənəvi dəyər deyil, həm də ictimai sabitliyin qorunması üçün mühüm şərtdir.
Azərbaycanın bu sahədəki təcrübəsi xalqımızın əsrlər boyu formalaşdırdığı tolerantlıq ənənələrinə söykənir. Prezident İlham Əliyevin forumdakı çıxışında vurğuladığı kimi, “Multikulturalizm ənənələri, dini və etnik dözümlülük xalqımızın əsrlər boyu yaşatdığı meyarlar olub və biz onları yüksək dəyərləndiririk.” Bu fikir Azərbaycan cəmiyyətində fərqli etnik və dini mənsubiyyətə malik insanların ortaq dəyərlər ətrafında birləşməsinin tarixi əsaslarını ifadə edir.
Ölkəmizdə multikulturalizmin əhəmiyyəti yalnız tarixi ənənələrlə məhdudlaşmır. Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasının 25-ci maddəsi irqindən, millətindən, dinindən, dilindən və digər əlamətlərindən asılı olmayaraq hər kəsin hüquq və azadlıqlarının bərabərliyini, 18-ci maddəsi isə bütün dinlərin qanun qarşısında bərabərliyini təsbit edir. Bu hüquqi prinsiplər cəmiyyətdə qarşılıqlı hörmətin və bərabərliyin qorunması üçün mühüm əsas yaradır.
Multikulturalizmin Azərbaycan cəmiyyəti üçün əsas dəyəri fərqlilikləri qarşıdurma səbəbinə deyil, ümumi milli birliyin tərkib hissəsinə çevirməsidir. Ölkəmizdə müxtəlif xalqların nümayəndələrinin vahid Vətənə bağlılığı, milli maraqlar ətrafında birliyi və ictimai həyata birgə töhfəsi bu yanaşmanın əhəmiyyətini göstərir. Prezidentin çıxışında da cəmiyyətdəki həmrəylik və qarşılıqlı anlaşma Azərbaycanın sabit inkişafını şərtləndirən amillər sırasında qeyd olunub.
Bu gün multikulturalizmin qorunması yalnız dövlətin deyil, hər bir vətəndaşın məsuliyyətidir. Dini və etnik mənsubiyyətindən asılı olmayaraq insanlara hörmətlə yanaşmaq, ayrı-seçkiliyə qarşı prinsipial mövqe nümayiş etdirmək və gənc nəsildə tolerantlıq düşüncəsini formalaşdırmaq milli həmrəyliyimizin davamlılığına xidmət edir.
Dünyanın müxtəlif bölgələrində insanları mənsubiyyətinə görə qarşı-qarşıya qoyan meyillərin gücləndiyi bir vaxtda Azərbaycanda formalaşmış multikultural mühitin qorunması xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bakı Forumunun beynəlxalq platforma kimi fəaliyyəti də bu dəyərlərin təşviqinə və mədəniyyətlər arasında dialoqun genişlənməsinə töhfə verir. Azərbaycanın təcrübəsinin əsas mesajı budur: fərqliliklərə hörmət, hüquq bərabərliyi və ortaq Vətənə bağlılıq xalq həmrəyliyinin möhkəm təməlidir.
Təranə İskəndərova,
Qızıl Aypara Cəmiyyətinin Pirallahı rayon bölməsinin sədri
