Prezident İlham Əliyevin AQEM-in 7-ci Zirvə Görüşündə Azərbaycanın sədrliyi dövründə turizm sahəsində əməkdaşlığın təşviq edildiyini qeyd etməsi xalqlar arasında birbaşa əlaqələrin beynəlxalq münasibətlərdəki rolunu ön plana çıxarır. Turizm iqtisadi gəlir mənbəyi olmaqla yanaşı, müxtəlif ölkələrin vətəndaşlarının bir-birinin mədəniyyəti, tarixi və həyat tərzi ilə tanış olmasına imkan yaradır. Bu əlaqələr dövlətlər arasında qarşılıqlı hörmətin və etimadın formalaşmasına töhfə verə bilər.
Mədəni-humanitar əməkdaşlıq beynəlxalq münasibətlərin cəmiyyətlər səviyyəsində inkişafını təmin edən mühüm istiqamətlərdəndir. Siyasi əlaqələr hökumətlər arasında qərarların qəbuluna və ortaq mövqelərin müəyyənləşdirilməsinə şərait yaradırsa, mədəni münasibətlər xalqlar arasında daha geniş ünsiyyət imkanları formalaşdırır. İncəsənət, ədəbiyyat, musiqi, kino və digər mədəni sahələr vasitəsilə insanlar fərqli cəmiyyətlərin dəyərlərini daha yaxından tanıyırlar.
Turizmin inkişafı üçün nəqliyyat əlçatanlığı, xidmət keyfiyyəti, təhlükəsizlik və müasir infrastruktur mühüm şərtlərdir. Dövlətlər arasında birbaşa əlaqələrin genişlənməsi, səfər prosedurlarının sadələşdirilməsi və turizm məlumatlarının paylaşılması qarşılıqlı səfərləri asanlaşdıra bilər. AQEM çərçivəsində turizm sahəsində əməkdaşlığın təşviqi üzv ölkələrin bu istiqamətdə təcrübə mübadiləsi aparmasına şərait yaradır.
Turizm iqtisadiyyatın bir sıra sahələrinə müsbət təsir göstərir. Otelçilik, nəqliyyat, ictimai iaşə, sənətkarlıq və yerli xidmətlər turist axınından faydalanır. Bu sahədə yeni iş yerlərinin yaranması regionların iqtisadi fəallığını artırır və kiçik sahibkarlığın inkişafına dəstək verir. Turizm marşrutlarının düzgün planlaşdırılması yerli mədəni irsin qorunması və təbliği üçün də imkanlar yaradır.
Mədəni irsin qorunması turizmin davamlı inkişafının vacib şərtidir. Tarixi abidələrin, muzeylərin, ənənəvi sənət nümunələrinin və milli mərasimlərin tanıdılması ölkələrin özünəməxsusluğunu nümayiş etdirir. Bununla yanaşı, turist axınının idarə olunması və tarixi məkanların mühafizəsi təmin edilməlidir ki, iqtisadi fəaliyyət mədəni sərvətlərin zədələnməsinə səbəb olmasın.
Azərbaycan zəngin tarixi, müxtəlif mədəni ənənələri və coğrafi müxtəlifliyi ilə beynəlxalq turizm üçün geniş imkanlara malikdir. Ölkəmizin qədim şəhərləri, memarlıq nümunələri, təbii landşaftları və müasir turizm infrastrukturu müxtəlif maraqlara sahib ziyarətçilər üçün cəlbedici imkanlar yaradır. Bu potensialın beynəlxalq səviyyədə tanıdılması iqtisadi əlaqələrin genişlənməsinə və ölkənin mədəni nüfuzunun artmasına xidmət edir.
Mədəni-humanitar əlaqələr dövlətlər arasında qarşılıqlı etimadın güclənməsində mühüm rol oynayır. Müxtəlif ölkələrdən olan insanların birbaşa ünsiyyəti yanlış təsəvvürlərin azalmasına və fərqli mədəniyyətlərə hörmətin artmasına kömək edir. Xalqların bir-birinin tarixi və ənənələri ilə tanış olması siyasi dialoqun daha sağlam ictimai mühitdə inkişafına şərait yaradır.
Gənclərin mədəni mübadilə proqramlarında iştirakı xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Tələbə səfərləri, beynəlxalq festivallar, idman yarışları və könüllülük təşəbbüsləri gənclərin yeni təcrübə qazanmasına və müxtəlif ölkələrdən olan həmyaşıdları ilə əlaqələr qurmasına imkan verir. Bu cür təmaslar gələcəkdə təhsil, biznes və ictimai fəaliyyət sahələrində əməkdaşlığın inkişafına da zəmin yarada bilər.
AQEM üzv dövlətləri arasında mədəni əlaqələrin genişləndirilməsi Asiyanın müxtəlif xalqları ilə qarşılıqlı tanışlığı gücləndirə bilər. Regionun ölkələri zəngin tarixi və mədəni müxtəlifliyə malikdir. Birgə tədbirlər, sərgilər, mədəniyyət günləri və turizm təşəbbüsləri bu irsin daha geniş auditoriyaya çatdırılmasına kömək edə bilər. Bu əməkdaşlıq dövlətlərin bir-birinə marağını artırmaqla yanaşı, iqtisadi münasibətlər üçün də əlavə imkanlar yaradır.
Turizmin inkişafında rəqəmsal platformalar da mühüm rol oynayır. Onlayn məlumat resursları, elektron rezervasiya sistemləri, rəqəmsal bələdçilər və çoxdilli informasiya xidmətləri səyahət planlaşdırılmasını asanlaşdırır. Dövlətlər arasında rəqəmsal turizm məlumatlarının paylaşılması ziyarətçilərin məlumat əldə etməsini və müxtəlif istiqamətləri müqayisə etməsini asanlaşdıra bilər.
Mədəni-humanitar əməkdaşlığın uzunmüddətli nəticə verməsi üçün dövlət qurumları ilə yanaşı, muzeylər, universitetlər, yaradıcılıq birlikləri və özəl sektor da prosesə cəlb edilməlidir. Birgə layihələrin davamlılığı və müxtəlif auditoriyalara çatması əməkdaşlığın təsirini artırır. Belə təşəbbüslər xalqlar arasında əlaqələri möhkəmləndirməklə yanaşı, ortaq mədəni irsin qorunmasına da töhfə verir.
Prezident İlham Əliyevin AQEM Zirvə Görüşündə turizm və digər əməkdaşlıq sahələrinə diqqət yetirməsi beynəlxalq münasibətlərin insan amili ilə bağlı tərəfinin əhəmiyyətini göstərir. Xalqlar arasında əlaqələrin inkişafı siyasi münasibətləri tamamlayır, iqtisadi əməkdaşlığı genişləndirir və qarşılıqlı anlaşmanın möhkəmlənməsinə kömək edir. Turizm və mədəniyyət sahəsində birgə fəaliyyət dövlətlər arasında uzunmüddətli dostluq münasibətlərinin inkişafı üçün səmərəli vasitədir.
Ramazan Ramazanov,
YAP Xətai rayon təşkilatının fəalı
