Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində dövlətlərarası əməkdaşlığın inkişafı, qarşılıqlı etimada əsaslanan siyasi dialoqun gücləndirilməsi və ortaq maraqlar əsasında tərəfdaşlığın qurulması xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Bu baxımdan Azərbaycan Respublikasının Avropa İttifaqı ilə münasibətləri son illərdə yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoymuşdur. Xüsusilə enerji təhlükəsizliyi, nəqliyyat-kommunikasiya, yaşıl enerji və regional sabitlik məsələləri bu əməkdaşlığın əsas istiqamətlərini təşkil edir. 1 iyul 2026-cı il tarixində Avropa Komissiyasının Prezidenti Ursula Fon der Lyayenin Azərbaycana səfəri də məhz bu əməkdaşlıq əlaqələrinin daha da dərinləşdirilməsi baxımından mühüm hadisə olmuşdur. Səfər çərçivəsində Prezident İlham Əliyevin verdiyi bəyanat həm ikitərəfli münasibətlərin hazırkı vəziyyətini, həm də gələcək inkişaf perspektivlərini aydın şəkildə əks etdirmişdir.
Prezident İlham Əliyev bəyanatında vurğulamışdır ki, Azərbaycan ilə Avropa İttifaqı arasında münasibətlər qarşılıqlı hörmət, bərabərhüquqlu əməkdaşlıq və strateji maraqlar əsasında inkişaf edir. Son illərdə yüksək səviyyəli qarşılıqlı səfərlərin intensivləşməsi, aparılan siyasi dialoq və imzalanan əməkdaşlıq sənədləri əlaqələrin dinamik inkişaf etdiyini göstərir. Azərbaycanın Avropa İttifaqı ilə əməkdaşlığı yalnız iqtisadi sahə ilə məhdudlaşmır; bu münasibətlər siyasi, enerji, ekoloji, nəqliyyat və humanitar istiqamətləri də əhatə edir. Dövlət başçısının çıxışında qeyd edilən əsas məqamlardan biri tərəflər arasında etibarlı tərəfdaşlıq mühitinin formalaşması olmuşdur.
Azərbaycan uzun illərdir Avropa üçün etibarlı enerji tərəfdaşı kimi çıxış edir. Dünyada geosiyasi dəyişikliklərin baş verdiyi, enerji bazarlarında qeyri-sabitliyin müşahidə olunduğu bir dövrdə Azərbaycanın rolu daha da artmışdır. Prezident İlham Əliyev qeyd etmişdir ki, ölkəmiz enerji resurslarının dünya bazarına təhlükəsiz və davamlı şəkildə çatdırılması üçün mühüm infrastruktur layihələri həyata keçirmişdir. Xüsusilə Cənub Qaz Dəhlizi layihəsi bu sahədə strateji əhəmiyyət daşıyır. Bu layihə vasitəsilə Azərbaycan qazı Avropa bazarına nəql olunur və bu, Avropanın enerji mənbələrinin şaxələndirilməsi siyasətinə ciddi töhfə verir.
Azərbaycanın enerji siyasəti yalnız ənənəvi enerji resursları ilə məhdudlaşmır. Prezident İlham Əliyev çıxışında yaşıl enerji sahəsində həyata keçirilən layihələrə də toxunmuşdur. Son illərdə Azərbaycan bərpa olunan enerji mənbələrinin inkişafına böyük diqqət ayırır. Günəş və külək enerjisi sahəsində mövcud potensial ölkənin gələcək enerji strategiyasında mühüm rol oynayır. Qarabağ və Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonlarının “yaşıl enerji zonası” elan edilməsi bu istiqamətdə atılmış mühüm addımlardan biridir. Avropa Komissiyası ilə bu sahədə əməkdaşlığın genişlənməsi həm texnoloji inkişaf, həm də ekoloji dayanıqlılıq baxımından böyük əhəmiyyət kəsb edir.
Prezidentin bəyanatında nəqliyyat və logistika sahəsi də xüsusi vurğulanmışdır. Azərbaycan coğrafi mövqeyinə görə Avropa ilə Asiya arasında mühüm körpü rolunu oynayır. Son illərdə ölkəmizdə həyata keçirilən iri infrastruktur layihələri Azərbaycanın beynəlxalq tranzit mərkəzinə çevrilməsinə şərait yaratmışdır. Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu, beynəlxalq dəniz limanları və müasir avtomobil magistralları bu istiqamətdə mühüm rol oynayır. Orta Dəhliz kimi tanınan nəqliyyat marşrutu xüsusilə son illərdə strateji əhəmiyyət qazanmışdır. Prezident İlham Əliyev vurğulamışdır ki, Azərbaycanın bu layihələrdə fəal iştirakı Avropa ilə Asiya arasında ticarət əlaqələrinin genişlənməsinə və yükdaşımaların daha səmərəli həyata keçirilməsinə imkan yaradır.
Bəyanatda regional sabitlik və təhlükəsizlik məsələlərinə də geniş yer verilmişdir. Cənubi Qafqaz regionu tarixən mürəkkəb geosiyasi proseslərin mərkəzində olmuşdur. Buna baxmayaraq, Azərbaycan bölgədə davamlı sülh və əməkdaşlığın təmin olunması üçün ardıcıl siyasət həyata keçirir. Prezident İlham Əliyev vurğulamışdır ki, regionda sabitliyin bərqərar olması yalnız siyasi deyil, həm də iqtisadi inkişaf üçün əsas şərtdir. Sülh və təhlükəsizlik mühiti yaradılmadan genişmiqyaslı regional əməkdaşlığın tam reallaşması mümkün deyil. Bu baxımdan Azərbaycanın təşəbbüsləri bölgənin gələcək inkişafı üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Prezident İlham Əliyev öz bəyanatında Azərbaycanın beynəlxalq arenadakı artan nüfuzuna da diqqət çəkmişdir. Son illərdə Azərbaycan regional və qlobal əhəmiyyətli layihələrin təşəbbüskarı və fəal iştirakçısı kimi çıxış edir. Balanslaşdırılmış xarici siyasət, çoxtərəfli diplomatiya və milli maraqlara əsaslanan strateji yanaşma ölkənin beynəlxalq mövqeyini gücləndirmişdir. Avropa İttifaqı ilə əməkdaşlığın inkişafı da bu uğurlu xarici siyasətin mühüm tərkib hissəsidir. Azərbaycan beynəlxalq əməkdaşlıq platformalarında etibarlı tərəfdaş kimi qəbul edilir və bu etimad gələcək layihələrin reallaşdırılması üçün əlverişli zəmin yaradır.
Ursula Fon der Lyayenin Azərbaycana səfəri Avropa İttifaqının ölkəmizə verdiyi strateji əhəmiyyəti də nümayiş etdirir. Bu səfər tərəflər arasında dialoqun dərinləşməsinə, yeni əməkdaşlıq imkanlarının müzakirəsinə və qarşılıqlı maraq doğuran sahələr üzrə əlaqələrin genişləndirilməsinə şərait yaratmışdır. Xüsusilə enerji və yaşıl keçid sahəsində əməkdaşlıq gələcək dövrdə daha böyük perspektivlər vəd edir. Bu əməkdaşlıq həm Azərbaycanın iqtisadi inkişafına, həm də Avropanın enerji təhlükəsizliyinə mühüm töhfələr verə bilər.
Nəticə etibarilə, Prezident İlham Əliyevin Avropa Komissiyasının Prezidenti Ursula Fon der Lyayenin Azərbaycana səfəri zamanı verdiyi bəyanat Azərbaycan–Avropa İttifaqı münasibətlərinin strateji mahiyyətini bir daha ortaya qoymuşdur. Bəyanatda əks olunan fikirlər göstərir ki, tərəflər arasında qarşılıqlı etimad, ortaq maraqlar və uzunmüddətli əməkdaşlıq üçün möhkəm zəmin formalaşmışdır. Enerji təhlükəsizliyi, yaşıl enerji, nəqliyyat-logistika və regional sabitlik kimi sahələr gələcək əməkdaşlığın əsas prioritetləri olaraq qalacaqdır. Bu isə Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlər sistemində mövqeyinin daha da güclənməsinə və regional liderliyinin möhkəmlənməsinə xidmət edəcəkdir.
Quliyeva Günel,
Xəzər rayonu, 216 nömrəli tam orta ümumtəhsil məktəbinin müəllimi
