Füzuli rayonunun işğaldan azad olunması Azərbaycan Ordusunun 2020-ci ildə həyata keçirdiyi hərbi əməliyyatların mühüm nəticələrindən biri kimi tarixə düşüb. Uzun illər işğal altında qalan bu ərazilərin geri qaytarılması mürəkkəb hərbi şəraitdə aparılan döyüşlər, düzgün əməliyyat planlaşdırılması və hərbçilərin yüksək peşəkarlığı nəticəsində mümkün oldu. Füzuli istiqamətində əldə edilən uğurlar Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası prosesində mühüm rol oynadı və Vətən müharibəsinin gedişinə təsir göstərən əsas hadisələr sırasında yer aldı.
1993-cü ildə rayonun böyük hissəsinin işğal edilməsi Füzulidə müdafiə sisteminin və yaşayış mühitinin dağılmasına gətirib çıxarmışdı. Əhalinin doğma evlərindən didərgin düşməsi ilə yanaşı, rayonun sosial-iqtisadi imkanları da ciddi şəkildə məhdudlaşmışdı. Uzun müddət ərzində Füzulinin işğal altında qalması ölkəmizin ərazi bütövlüyünün pozulmasının yaratdığı nəticələri aydın şəkildə göstərirdi. Azərbaycan xalqı bu vəziyyətlə barışmadı, dövlət isə torpaqların azad olunması məqsədini özünün əsas milli vəzifələrindən biri kimi müəyyənləşdirdi.
2020-ci il sentyabrın 27-də Ermənistan silahlı qüvvələrinin hücumlarından sonra başlayan Vətən müharibəsi Azərbaycanın hərbi və siyasi tarixində yeni mərhələ açdı. Azərbaycan Ordusu bir sıra istiqamətlərdə əks-hücum əməliyyatları həyata keçirərək işğal altındakı ərazilərin azad olunması istiqamətində irəlilədi. Döyüşlər zamanı hərbçilər mürəkkəb relyef, möhkəmləndirilmiş müdafiə mövqeləri və müxtəlif taktiki maneələrlə üzləşirdilər. Belə şəraitdə əməliyyatların koordinasiyası, hərbi texnikadan düzgün istifadə, kəşfiyyat məlumatlarının qiymətləndirilməsi və şəxsi heyətin hazırlığı xüsusi əhəmiyyət daşıyırdı.
Füzuli istiqamətində aparılan döyüşlər Azərbaycan əsgər və zabitlərinin əzmini, fədakarlığını və peşəkarlığını nümayiş etdirdi. Ordumuzun irəliləyişi nəticəsində rayonun bir sıra yaşayış məntəqələri azad edildi, oktyabrın 17-də isə Füzuli şəhərinin azad olunması barədə rəsmi məlumat verildi. Bu hadisə uzun illər davam edən işğalın aradan qaldırılması istiqamətində mühüm hərbi nəticə olmaqla yanaşı, məcburi köçkünlərin doğma yurdlarına qayıdışına aparan yolun açılmasına da xidmət etdi.
Füzuli şəhərinin strateji mövqeyi onun azad olunmasını xüsusi əhəmiyyətli edirdi. Rayonun Qarabağ bölgəsinin digər əraziləri ilə əlaqələri və nəqliyyat istiqamətləri hərbi əməliyyatların ümumi gedişində mühüm amillərdən idi. Şəhərin azad edilməsi sonrakı əməliyyatların həyata keçirilməsi üçün əlavə imkanlar yaratdı. Bununla yanaşı, əldə olunan uğur Azərbaycan xalqının mənəvi ruhuna, dövlətin suverenliyinin bərpasına olan inama və ordunun qarşıya qoyulmuş vəzifələri yerinə yetirmək əzminə güclü təsir göstərdi.
Hərbi qələbənin arxasında böyük insan fədakarlığı dayanır. Vətən uğrunda canından keçən şəhidlərin xatirəsi, yaralanaraq sağlamlığını itirən qazilərin xidmətləri və müharibə iştirakçılarının göstərdiyi qəhrəmanlıq Azərbaycan tarixinin ayrılmaz hissəsidir. Füzulinin azadlığı uğrunda döyüşən hərbçilərin fədakarlığı gələcək nəsillər üçün vətənə sədaqət, məsuliyyət və cəsarət nümunəsi olaraq qalacaq. Bu qəhrəmanlıq salnaməsinin qorunması, şəhid ailələrinin və qazilərin sosial müdafiəsinin təmin olunması cəmiyyətin mühüm mənəvi vəzifələrindəndir.
Bu gün Füzuli şəhərinin bərpası hərbi qələbənin sülh şəraitində inkişaf və quruculuqla davam etdirilməsinin nümunəsidir. Şəhərdə yollar, yaşayış binaları, sosial obyektlər və müasir infrastruktur yaradılır, sakinlərin geri qayıdışı üçün şərait formalaşdırılır. Azad edilmiş torpaqlarda təhlükəsizliyin təmin olunması, ərazilərin minalardan təmizlənməsi və kommunal sistemlərin bərpası uzunmüddətli inkişafın vacib şərtləridir. 17 Oktyabr – Füzuli Şəhəri Günü Azərbaycan Ordusunun tarixi xidmətlərini, şəhidlərimizin xatirəsini və doğma torpaqların yenidən həyata qovuşmasını ehtiva edən əlamətdar tarixdir.
Zeynəb Əliyeva,
YAP Xətai rayon təşkilatının fəalı
