Laçının tarixi yolu: şəhər kimliyindən azadlıq səhifəsinə
Laçının müasir şəhər tarixinin mühüm mərhələlərindən biri 1923-cü ildə Abdallar kənd yaşayış məntəqəsinin Laçın adlandırılması və şəhər statusu alması ilə bağlıdır. Bu hadisə yaşayış məntəqəsinin inzibati və ictimai əhəmiyyətinin artmasını şərtləndirən əsas addımlardan biri olmuşdur. Sonrakı illərdə Laçın özünəməxsus coğrafi mövqeyi və təbii xüsusiyyətləri ilə seçilən yaşayış məntəqələrindən birinə çevrilmişdir.
1930-cu ildə Laçın rayonunun inzibati ərazi vahidi kimi yaradılması isə bölgənin idarəçilik sistemindəki mövqeyini daha da möhkəmləndirdi. Rayonun yerləşdiyi ərazi strateji baxımdan mühüm əhəmiyyət daşıyırdı. Dağlıq relyef, keçid yollarına yaxınlıq və regionun coğrafi mövqeyi Laçını həm yerli, həm də daha geniş regional kontekstdə xüsusi əhəmiyyətə malik ərazi kimi ön plana çıxarırdı.
Lakin Laçının tarixində ağır və faciəli səhifə də yaşanıb. 1992-ci il mayın 18-də Ermənistan silahlı qüvvələrinin Laçın rayonunu işğal etməsi nəticəsində şəhər və rayon əhalisi doğma yurdlarından didərgin düşdü. İşğal illəri ərzində Laçın sakinlərinin doğma torpaqlarına qayıtmaq arzusu dəyişməz olaraq qaldı və bu istəyin reallaşması Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası istiqamətində aparılan mübarizənin mühüm hədəflərindən birinə çevrildi.
Laçının sonrakı tarixi isə azadlıq və yenidənqurma mərhələsi ilə davam etdi. Rayonun Azərbaycanın nəzarətinə qaytarılması bölgədə yeni inkişaf imkanlarının əsasını qoydu. Bu gün Laçının dirçəldilməsi onun strateji mövqeyinin, tarixi irsinin və sosial-iqtisadi potensialının yenidən canlandırılması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Beləliklə, Laçının tarixi şəhər statusu qazanmasından işğal və azadlıq mərhələsinə qədər keçdiyi yol Azərbaycanın mürəkkəb, lakin qürurverici tarixinin mühüm səhifələrindən birini təşkil edir.
Ələkbər Novruzov,
YAP Xəzər rayon təşkilatının gənc fəalı
