Dövlətlərin suveren bərabərliyi beynəlxalq hüququn fundamental prinsiplərindən biridir. Bu prinsip dövlətlərin ərazi ölçüsündən, iqtisadi imkanlarından və siyasi təsirindən asılı olmayaraq hüquqi baxımdan bərabərliyini nəzərdə tutur. Prezident İlham Əliyevin VII Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumunda başqa dövlətlərin daxili işlərinə müdaxilə etməmək və qarşılıqlı hörmət barədə səsləndirdiyi fikirlər bu prinsipin müasir beynəlxalq münasibətlərdəki əhəmiyyətini göstərir.
Beynəlxalq sistemdə böyük dövlətlərin siyasi və iqtisadi təsiri danılmazdır. Bununla belə, güc imkanları hüquqi məsuliyyəti əvəz etməməlidir. Dövlətlərin beynəlxalq öhdəliklərinə əməl etməsi, suverenliyə hörmət göstərməsi və mübahisələri hüquqi vasitələrlə həll etməsi sabit beynəlxalq münasibətlərin əsasını təşkil edir.
Azərbaycanın ikili standartlarla bağlı mövqeyi dövlətlərin fəaliyyətinin vahid hüquqi meyarlarla qiymətləndirilməsi məsələsini gündəmə gətirir. Müxtəlif dövlətlərə münasibətdə fərqli yanaşmaların tətbiqi beynəlxalq institutlara inamı zəiflədə bilər. Buna görə beynəlxalq qərarların əsaslandırılmış, şəffaf və ardıcıl olması xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Dövlətlərin bərabərliyi onların bütün məsələlərdə eyni mövqedə olması demək deyil. Fərqli maraqlar və siyasi prioritetlər beynəlxalq münasibətlərin təbii xüsusiyyətidir. Əsas məsələ bu fərqlərin qarşılıqlı hörmət, diplomatik danışıqlar və beynəlxalq hüquq çərçivəsində idarə olunmasıdır.
Beləliklə, dövlətlərin suveren bərabərliyi beynəlxalq sabitliyin və qarşılıqlı etimadın mühüm təminatıdır. Bu prinsipin praktikada qorunması beynəlxalq təşkilatların effektivliyi və dövlətlərin məsuliyyətli davranışı ilə bağlıdır. Bakı forumunda səslənən fikirlər bərabərhüquqlu əməkdaşlığın qlobal münasibətlərdə əhəmiyyətini bir daha ön plana çıxarır.
Arif Məmmədov,
YAP Nizami rayon təşkilatının fəalı
