Azərbaycan ilə Ukrayna arasında münasibətlər son illərdə yalnız siyasi dialoq müstəvisində deyil, eyni zamanda iqtisadi və strateji əməkdaşlıq sahələrində də yeni mərhələyə qədəm qoymuşdur. Prezident İlham Əliyevin Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenskinin 25 aprel tarixində Azərbaycana səfəri zamanı mətbuata verdiyi bəyanat bu münasibətlərin mahiyyətini, dərinliyini və perspektivlərini bir daha aydın şəkildə ortaya qoyur. Xüsusilə energetika sahəsində əməkdaşlığın vurğulanması təsadüfi deyil. Çünki bu sahə hər iki ölkənin milli maraqlarının kəsişdiyi və qarşılıqlı fayda prinsipinin ən real şəkildə təcəssüm olunduğu strateji istiqamətlərdən biridir.
Azərbaycanın dövlət enerji şirkəti olan SOCAR-ın Ukraynada uzun illərdir uğurla fəaliyyət göstərməsi bu əməkdaşlığın ən bariz nümunələrindən biridir. SOCAR-ın Ukrayna bazarındakı fəaliyyəti yalnız kommersiya maraqları ilə məhdudlaşmır, eyni zamanda ölkələr arasında iqtisadi körpü rolunu oynayır. Şirkətin yanacaq doldurma məntəqələri şəbəkəsi, enerji məhsullarının tədarükü və bazarda formalaşdırdığı etibarlı imic Azərbaycanın Ukraynada strateji tərəfdaş kimi qəbul edilməsinə mühüm töhfə verir.
Prezident İlham Əliyevin qeyd etdiyi kimi, əldə olunmuş nailiyyətlərlə yanaşı, qarşıda geniş perspektivlər də mövcuddur. Bu perspektivlər, ilk növbədə, birgə layihələrin həyata keçirilməsi, investisiya qoyuluşlarının artırılması və yeni enerji marşrutlarının inkişafı ilə bağlıdır. Müasir dünyada enerji təhlükəsizliyi yalnız iqtisadi məsələ deyil, həm də siyasi və geosiyasi faktor kimi çıxış edir. Bu baxımdan Azərbaycan ilə Ukrayna arasında enerji sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi hər iki ölkənin strateji mövqeyini daha da gücləndirə bilər.
Bəyanatda diqqət çəkən digər mühüm məqam ticarət dövriyyəsinin artımı ilə bağlıdır. Hazırda yarım milyard dolları ötən ticarət əlaqələri əslində potensialın yalnız bir hissəsini əks etdirir. Azərbaycan və Ukrayna iqtisadiyyatları bir-birini tamamlayan xüsusiyyətlərə malikdir. Kənd təsərrüfatı, sənaye, logistika və nəqliyyat sahələrində əməkdaşlığın genişləndirilməsi ticarət dövriyyəsinin daha da artmasına real zəmin yaradır. Xüsusilə Orta Dəhliz çərçivəsində əməkdaşlıq imkanları hər iki ölkənin tranzit potensialını maksimum səviyyədə reallaşdırmağa şərait yaradır.
Siyasi dialoq isə bütün bu proseslərin əsasını təşkil edir. Dövlət başçıları arasında mövcud olan qarşılıqlı etimad və açıq dialoq mühiti iqtisadi və enerji layihələrinin uğurla həyata keçirilməsinin başlıca təminatıdır. Azərbaycan və Ukrayna beynəlxalq hüququn prinsiplərinə sadiq qalaraq, ərazi bütövlüyü və suverenlik məsələlərində bir-birinə dəstək nümayiş etdirirlər. Bu isə münasibətlərin yalnız iqtisadi deyil, həm də mənəvi və siyasi əsaslar üzərində qurulduğunu göstərir.
Energetika sahəsində əməkdaşlıq xüsusi diqqətə layiqdir. Azərbaycan Avropanın enerji təhlükəsizliyində mühüm rol oynayan ölkə kimi öz mövqeyini hər il daha da möhkəmləndirir. Ukrayna isə enerji infrastrukturu və tranzit imkanları baxımından strateji əhəmiyyətə malikdir. Bu iki amilin vəhdəti gələcəkdə daha böyük layihələrin reallaşdırılmasına şərait yarada bilər. Alternativ enerji mənbələri, yaşıl enerji layihələri və innovativ texnologiyaların tətbiqi sahəsində əməkdaşlıq da gündəmdə olan əsas istiqamətlərdəndir.
SOCAR-ın Ukraynada fəaliyyəti bu əməkdaşlığın dayanıqlı və uzunmüddətli xarakter daşıdığını sübut edir. Bu fəaliyyət yalnız iqtisadi qazanc gətirmir, eyni zamanda Azərbaycan brendinin beynəlxalq aləmdə möhkəmlənməsinə xidmət edir. Şirkətin Ukraynada qazandığı uğurlar digər Azərbaycan şirkətləri üçün də yeni bazarlara çıxış baxımından stimul yaradır.
Prezident İlham Əliyevin bəyanatında əks olunan fikirlər göstərir ki, Azərbaycan-Ukrayna münasibətləri artıq ənənəvi əməkdaşlıq çərçivəsindən çıxaraq strateji tərəfdaşlıq səviyyəsinə yüksəlməkdədir. Bu tərəfdaşlıq yalnız bugünkü reallıqlara deyil, həm də gələcək çağırışlara cavab verəcək şəkildə formalaşır. Enerji, iqtisadiyyat, ticarət və siyasi dialoq kimi əsas istiqamətlər üzrə atılan addımlar münasibətlərin davamlı inkişafını təmin edir.
Azərbaycan ilə Ukrayna arasında əməkdaşlıq modeli qarşılıqlı hörmət, etimad və ortaq maraqlara əsaslanır. Bu model regionda sabitliyin və inkişafın təmin olunmasına da öz töhfəsini verir. Enerjidən güc alan bu tərəfdaşlıq gələcək illərdə daha geniş miqyas alaraq yeni uğur hekayələrinə çevrilə bilər.
İslam Bafadarov,
Yeni Azərbaycan partiyasını məsləhətçisi
