Cəbrayıl rayonunun müasir tarixində Cocuq Mərcanlı kəndinin xüsusi yeri var. 2020-ci il oktyabrın 4-də Cəbrayıl şəhərinin azadlığı barədə xalqa müraciətində Prezident İlham Əliyev Cocuq Mərcanlının 2016-cı il hadisələrindən sonra yenidən qurulmasını qayıdışın ilk nümunələrindən biri kimi qeyd etmişdi.
Cocuq Mərcanlı təcrübəsi işğaldan azad edilmiş ərazidə yaşayışın bərpasının praktiki nümunəsi oldu. Burada yaşayış məhəlləsinin, sosial obyektlərin və infrastrukturun yaradılması doğma yurda qayıdış ideyasının real məskunlaşma modelinə çevrilməsinə imkan verdi.
2020-ci ildə Cəbrayıl şəhərinin azad edilməsi isə bu prosesin miqyasını əhəmiyyətli dərəcədə genişləndirdi. Artıq söhbət yalnız bir kəndin deyil, rayon mərkəzinin, çoxsaylı kəndlərin və bütöv sosial-iqtisadi məkanın bərpasından gedirdi. Rəsmi xronologiyada 4 oktyabr və sonrakı günlərdə Cəbrayıl rayonunun çoxsaylı yaşayış məntəqələrinin azad edilməsi göstərilir.
Sonrakı mərhələdə şəhər və kəndlərin bərpası, yaşayış komplekslərinin yaradılması və sakinlərin qayıdışı bu xətti daha da genişləndirdi. Böyük Qayıdış çərçivəsində Cəbrayılın yenidən məskunlaşdırılması artıq ayrı-ayrı yaşayış məntəqələri üzrə mərhələli şəkildə həyata keçirilir.
Beləliklə, Cocuq Mərcanlıdan Cəbrayıla uzanan proses qayıdışın müxtəlif mərhələlərini göstərir: əvvəlcə məhdud ərazidə yaşayışın bərpası, daha sonra şəhər və rayon miqyasında kompleks quruculuq. Bu ardıcıllıq Cəbrayılın postmüharibə tarixinin mühüm sosial xüsusiyyətlərindən biridir.
Günel Kərimova,
YAP Nizami rayon təşkilatının fəalı
