Azərbaycanın müstəqilliyinin ilk illərində xarici siyasət qarşısında mürəkkəb vəzifələr dayanırdı. Yeni dövlətin beynəlxalq münasibətlər sistemində öz yerini müəyyənləşdirməsi, ərazi bütövlüyü məsələsini beynəlxalq gündəliyə çıxarması, iqtisadi tərəfdaşlıqlar qurması və müxtəlif dövlətlərlə diplomatik əlaqələri inkişaf etdirməsi lazım idi. 3 oktyabr 1993-cü ildə Ulu Öndər Heydər Əliyevin Prezident seçilməsi bu istiqamətdə yeni siyasi mərhələnin başlanmasına təsir göstərdi.
Rəsmi tarix materiallarında Azərbaycanın beynəlxalq əlaqələrinin qurulması və dünya birliyinə inteqrasiyası 1993-cü ildən sonrakı milli inkişaf strategiyasının əsas istiqamətlərindən biri kimi göstərilir. Bu yanaşma Azərbaycanın xarici siyasətini daxili dövlət quruculuğu ilə əlaqələndirirdi. Güclü diplomatik mövqe üçün ilk növbədə dövlət institutlarının sabitliyi və ölkənin iqtisadi imkanlarının artırılması tələb olunurdu.
Enerji diplomatiyası bu strategiyanın mühüm istiqamətlərindən biri oldu. 20 sentyabr 1994-cü ildə “Əsrin müqaviləsi”nin imzalanması Azərbaycanın enerji ehtiyatlarının beynəlxalq şirkətlərin iştirakı ilə işlənilməsinə imkan yaratdı. Rəsmi məlumata görə, müqavilədə yeddi ölkəni təmsil edən 11 beynəlxalq neft şirkəti iştirak edirdi.
Enerji əməkdaşlığı Azərbaycanın beynəlxalq iqtisadi əlaqələrinin genişlənməsinə də təsir etdi. Neftin müxtəlif marşrutlarla dünya bazarlarına çıxarılması məsələsi Azərbaycan, Gürcüstan və Türkiyə arasında regional əməkdaşlığın inkişafına şərait yaratdı. Sonrakı illərdə Bakı-Novorossiysk, Bakı-Supsa və Bakı-Tbilisi-Ceyhan istiqamətlərində layihələrin reallaşdırılması bu strategiyanın müxtəlif mərhələlərini təşkil etdi.
Beləliklə, 3 oktyabr 1993-cü il Azərbaycanın diplomatik tarixində də dönüş mərhələsi kimi nəzərdən keçirilə bilər. Ulu Öndər Heydər Əliyevin Prezident seçilməsi ilə xarici siyasət, enerji diplomatiyası və iqtisadi əməkdaşlıq bir-birini tamamlayan istiqamətlərə çevrildi. Azərbaycan beynəlxalq sistemdə öz milli maraqlarını ifadə edən və müxtəlif tərəfdaşlarla uzunmüddətli əlaqələr quran dövlət kimi institusional əsaslarını möhkəmləndirməyə başladı.
Əhməd Talıbov,
YAP Nizami rayon təşkilatının “Heydər Əliyev prospekti, 152” ərazi partiya təşkilatının sədri
