
“Bakıda keçirilən Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun 13-cü Sessiyası çərçivəsində Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev tərəfindən səsləndirilən fikirlər müasir şəhərsalmanın əsas çağırışlarını və perspektivlərini əhatə edən mühüm konseptual yanaşma kimi diqqət çəkir. Prezidentin çıxışında urbanizasiya, tarixi irsin qorunması, ekoloji transformasiya və postmünaqişə dövründə yenidənqurma məsələləri vahid inkişaf modeli çərçivəsində təqdim olunur”.
Bunu Yeni Azərbaycan Partiyası Nizami rayon təşkilatını sədri Ramil Vəlibəyov deyib.
Ramil Vəlibəyov bildirib ki, Bakının və ümumilikdə Azərbaycanın şəhərsalma modelində qədim irslə müasir memarlığın paralel inkişaf etməsi xüsusi diqqət çəkən məqamdır. İçərişəhərin qədim atmosferindən bir addım sonra insan tamamilə müasir urbanistik mühitə düşür. Bu yanaşma klassik “tarixi nüvənin qorunması – müasir zonaların inkişafı” modelinə uyğun gəlir: “Bu baxımdan Azərbaycan təcrübəsi bir sıra dünya şəhərləri ilə müqayisə oluna bilər. Məsələn, Paris şəhərində tarixi memarlıq irsi qorunmaqla yeni biznes və yaşayış zonaları şəhərin periferiyasında inkişaf etdirilib. İstanbul isə tarixi yarımadanı qorumaqla yanaşı, yeni urbanistik mərkəzləri Asiya hissəsində formalaşdırıb. Azərbaycanın fərqi ondadır ki, Bakı həm qədim Şərq şəhəri, həm də postsənaye modernizminin nümunəsi kimi paralel transformasiya yaşayır”.
“Prezident İlham Əliyevin vurğuladığı “qədimliklə yeniliyin təbii vəhdəti” anlayışı əslində müasir şəhərsalmanın ən vacib prinsiplərindən biri hesab olunur” – deyən Ramil Vəlibəyov əlavə edib ki, sürətli urbanizasiya şəraitində tarixi kimliyin itirilməsi bir çox ölkələrdə ciddi problemə çevrilib: “Məsələn, bəzi Körfəz ölkələrində sürətli tikinti prosesi nəticəsində milli memarlıq xüsusiyyətlərinin zəiflədiyi müşahidə olunur. Azərbaycan isə inkişafı milli-mədəni identikliklə paralel aparmağa çalışır”.
Ramil Vəlibəyov diqqətə çatdırıb ki, Prezident çıxışında Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun yenidən qurulmasını hökumətin əsas prioritetlərindən biri kimi təqdim edir: “Ağdamın “Qafqazın Xirosiması” adlandırılması bölgədə dağıntıların miqyasını göstərən ən təsirli müqayisələrdən biridir. Burada diqqət çəkən əsas məqam ondan ibarətdir ki, Azərbaycan yalnız infrastruktur bərpası həyata keçirmir, eyni zamanda “ağıllı şəhər” və “ağıllı kənd” konsepsiyalarını tətbiq edir. Bu model müharibədən sonra yenidən qurulan digər beynəlxalq ərazilərlə müqayisədə daha innovativ xarakter daşıyır. Məsələn, Sarayevo və Beyrut müharibədən sonra yenidən qurulsalar da, həmin şəhərlərdə urbanistik planlama daha çox klassik bərpa modelinə əsaslanmışdı. Azərbaycanda isə yenidənqurma rəqəmsal texnologiyalar, yaşıl enerji və dayanıqlı inkişaf prinsipləri ilə birləşdirilir. Prezidentin qeyd etdiyi tunellər, körpülər, hava limanları, məktəblər və sənaye zonaları faktiki olaraq regionun sıfırdan yeni iqtisadi-coğrafi mərkəzə çevrildiyini göstərir. Bu yanaşma müəyyən mənada Sinqapur modelini xatırladır. Sinqapur da məhdud resurslara baxmayaraq, strateji şəhərsalma planlaması ilə yüksək həyat keyfiyyəti yarada bilmişdi”.



