2026-cı il mayın 4-də İtaliya Respublikasının Nazirlər Şurasının sədri Ciorcia Meloninin Azərbaycana səfəri çərçivəsində Prezident İlham Əliyev tərəfindən verilən bəyanat Azərbaycan–İtaliya münasibətlərinin hazırkı səviyyəsini və gələcək inkişaf istiqamətlərini aydın şəkildə ortaya qoydu. Bu bəyanat iki ölkə arasında formalaşmış strateji tərəfdaşlığın yalnız siyasi sənədlərlə məhdudlaşmadığını, real əməkdaşlıq və qarşılıqlı maraqlar üzərində qurulduğunu nümayiş etdirdi. Prezident İlham Əliyev çıxışında xüsusilə vurğuladı ki, Azərbaycan və İtaliya arasında 2014 və 2020-ci illərdə imzalanmış strateji tərəfdaşlıq bəyannamələri münasibətlərin möhkəm hüquqi əsasını təşkil edir. Bu sənədlərdə əks olunan prinsiplər bu gün praktiki müstəvidə öz təsdiqini tapır. Baş nazir Meloninin region səfəri çərçivəsində əvvəlcə Ermənistana, daha sonra isə Azərbaycana gəlməsi Prezident tərəfindən xüsusi rəmzi məna daşıyan hadisə kimi qiymətləndirildi. İlham Əliyevin bu məqama diqqət çəkməsi Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlər sistemində artan nüfuzunun və tərəfdaş ölkələr tərəfindən göstərilən hörmətin göstəricisi kimi təqdim olundu.
Bəyanatda siyasi əlaqələrin ən yüksək səviyyədə olduğu vurğulanmaqla yanaşı, iqtisadi əməkdaşlığın da eyni dərəcədə güclü olduğu qeyd edildi. İtaliyanın Azərbaycanın bir nömrəli ticarət tərəfdaşı olması bu əlaqələrin miqyasını aydın göstərir. 2025-ci ildə ticarət dövriyyəsinin təxminən 12 milyard dollar təşkil etməsi tərəflər arasında iqtisadi münasibətlərin dinamik inkişaf etdiyini sübut edir. İlham Əliyev bu göstəriciləri sadəcə statistik rəqəm kimi deyil, uzunmüddətli və etibarlı tərəfdaşlığın nəticəsi kimi təqdim etdi. Energetika sahəsi isə Azərbaycan–İtaliya əməkdaşlığının əsas sütunlarından biri kimi çıxış edir. Prezident İlham Əliyev bildirdi ki, Azərbaycan İtaliyanın həm neft, həm də qaz təchizatında ikinci yerdədir. Bu fakt Azərbaycanın Avropanın enerji təhlükəsizliyində oynadığı mühüm rolu bir daha təsdiqləyir. Xüsusilə qeyd olundu ki, 2025-ci ildə ixrac olunan 25 milyard kubmetr qazın 9,5 milyard kubmetri məhz İtaliyaya yönəldilib. Bu isə İtaliya bazarının Azərbaycan üçün strateji əhəmiyyətini daha da artırır.
İlham Əliyevin bəyanatında Cənub Qaz Dəhlizinin tərkib hissəsi olan TAP layihəsinin genişləndirilməsi məsələsinə də xüsusi yer verildi. Bu layihənin inkişafı həm Azərbaycanın ixrac imkanlarını artırmaq, həm də Avropanın enerji mənbələrinin şaxələndirilməsi baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır. Prezident bu istiqamətdə aparılan danışıqların gələcək əməkdaşlıq üçün yeni perspektivlər açacağını vurğuladı. Bununla yanaşı, son dövrlərdə gündəmə gələn hərbi-texniki əməkdaşlıq da diqqət mərkəzində idi. İlham Əliyev bu sahəni “ümidverici” kimi xarakterizə edərək, birgə istehsal və texnologiya transferi imkanlarının müzakirə edildiyini bildirdi. İtaliya texnologiyalarının Azərbaycan maliyyə resursları ilə birləşdirilməsi ideyası iki ölkə arasında sənaye əməkdaşlığının yeni mərhələyə keçə biləcəyini göstərir.
İqtisadi əməkdaşlığın digər mühüm istiqaməti kimi investisiyalar qeyd olundu. Azərbaycan Dövlət Neft Fondunun son illərdə İtaliya iqtisadiyyatına təxminən 3 milyard dollar sərmayə yatırması tərəflər arasında qarşılıqlı etimadın yüksək səviyyədə olduğunu göstərir. İlham Əliyev bu sərmayələrin gələcəkdə yeni layihələrə yönəldilməsi imkanlarının da müzakirə edildiyini vurğuladı.
Ümumilikdə, Prezident İlham Əliyevin bəyanatı Azərbaycan–İtaliya münasibətlərinin strateji xarakter daşıdığını, çoxşaxəli əməkdaşlıq üzərində qurulduğunu və gələcəkdə daha da genişlənəcəyini göstərən mühüm siyasi mesaj kimi qiymətləndirilə bilər.
Pərvin Cəfərli,
Yeni Azərbaycan Partiyası,məsləhətçi
