2026-cı il mayın 4-də keçirilən “Avropa Siyasi Birliyi”nin 8-ci Zirvə toplantısında Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin çıxışı regionda formalaşan yeni geosiyasi reallıqları bir daha ortaya qoydu. Xüsusilə Azərbaycan ilə Ermənistan arasında yaranmış sülh mühiti diqqət mərkəzində oldu.
Cəmi doqquz ay əvvəl əldə olunmuş sülhün artıq konkret nəticələr verməsi mühüm hadisə kimi qiymətləndirilir. Azərbaycan tərəfindən tranzit məhdudiyyətlərinin aradan qaldırılması və Ermənistan ərazisinə 28 min ton yükün çatdırılması bu prosesin praktik nəticəsidir. Eyni zamanda enerji resurslarının ixracı iki ölkə arasında iqtisadi əməkdaşlığın başlanğıcını qoyur.
Bununla yanaşı, Ermənistanın 2028-ci ildə Zirvə görüşünün Azərbaycanda keçirilməsini dəstəkləməsi qarşılıqlı etimadın artdığını göstərir. Bu addım regionda davamlı sülhün mümkünlüyünü təsdiqləyən mühüm siyasi siqnaldır. Bütün bu proseslər fonunda Azərbaycan sülh gündəliyinə sadiqliyini nümayiş etdirir və regional əməkdaşlıq üçün yeni imkanlar açır.
Prezident İlham Əliyevin Avropa Siyasi Birliyinin Zirvə toplantısında çıxışı Azərbaycanın sülh strategiyasının əsas istiqamətlərini bir daha nümayiş etdirdi. Bu strategiya yalnız siyasi bəyanatlarla deyil, konkret addımlarla müşayiət olunur.Azərbaycanın birtərəfli qaydada tranzit məhdudiyyətlərini aradan qaldırması və Ermənistanla ticarət əlaqələrinin başlaması regionda iqtisadi inteqrasiyanın əsasını qoyur. Bu addımlar həm də etimad quruculuğu baxımından mühüm rol oynayır.
Digər tərəfdən, beynəlxalq platformalarda bəzi qurumların qeyri-obyektiv yanaşmaları tənqid olundu. Xüsusilə Avropa Parlamenti və AŞPA-nın ikili standartlar sərgiləməsi sülh prosesinə mənfi təsir göstərən amil kimi qiymətləndirildi. Buna baxmayaraq, Azərbaycan öz prinsipial mövqeyindən geri çəkilmir və sülh prosesinin davamlı olmasına çalışır. Bu yanaşma regionun gələcək inkişafı üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Zirvə toplantısında səsləndirilən fikirlərdən biri də bəzi Avropa institutlarının Azərbaycana qarşı qərəzli mövqeyi ilə bağlı oldu. Prezident İlham Əliyev çıxışında bu məsələni açıq şəkildə gündəmə gətirdi. Son illərdə Avropa Parlamentinin Azərbaycan əleyhinə qəbul etdiyi çoxsaylı qətnamələr bu qərəzli münasibətin göstəricisi kimi təqdim olundu. Halbuki regionda sülhün təmin olunması və ərazi bütövlüyünün bərpası beynəlxalq hüququn əsas prinsiplərinə uyğundur.
Mustafa Məmmədzadə,
Xəzər rayonunun gənc fəalı,
Azərbaycan Universitetinin II kurs tələbəsi
