Azərbaycan tibb elminin inkişafında silinməz iz qoymuş, yüksək ziyalılığı, dərin elmi bilikləri və zəngin mənəvi dünyası ilə seçilən akademik Zərifə Əliyeva milli elm tariximizin ən parlaq simalarından biridir. Onun həyat və fəaliyyəti yalnız bir alim kimi qazandığı nailiyyətlərlə deyil, həm də Azərbaycan qadınının intellektual gücünü, mənəvi zənginliyini və cəmiyyət qarşısındakı məsuliyyətini özündə birləşdirən nadir nümunə kimi xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Zərifə Əliyeva öz elmi araşdırmaları ilə oftalmologiya sahəsinə mühüm töhfələr vermiş, eyni zamanda yüksək insani keyfiyyətləri, sadəliyi və xeyirxahlığı ilə insanların yaddaşında dərin iz buraxmışdır. Onun həyat yolu elmə sədaqətin, zəhmətin və vətənə xidmətin bariz təcəssümü olmaqla yanaşı, gələcək nəsillər üçün də əsl örnəkdir.
Zərifə Əliyeva 1923-cü ildə Azərbaycanın qədim mədəniyyət mərkəzlərindən biri olan Naxçıvan şəhərində dünyaya göz açmışdır. O, tanınmış dövlət xadimi və həkim Əziz Əliyevin ailəsində böyümüşdür. Ailədə elmə və təhsilə xüsusi önəm verilməsi onun gələcək həyat yolunun müəyyənləşməsində mühüm rol oynamışdır.
Orta təhsilini başa vurduqdan sonra o, Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutuna daxil olmuş və burada oftalmologiya sahəsinə xüsusi maraq göstərmişdir. Tələbəlik illərindən zəhmətkeşliyi və istedadı ilə seçilən Zərifə Əliyeva qısa müddətdə özünü perspektivli alim kimi tanıtmışdır.
Akademik Zərifə Əliyeva əsasən göz xəstəlikləri, xüsusilə də peşə ilə əlaqədar yaranan oftalmoloji problemlərin tədqiqi ilə məşğul olmuşdur. Onun elmi fəaliyyəti xüsusilə kimya sənayesi işçilərində rast gəlinən göz xəstəliklərinin öyrənilməsi istiqamətində mühüm yeniliklərlə yadda qalmışdır.
O, bu sahədə bir sıra fundamental əsərlər yazmış, monoqrafiyalar və elmi məqalələrlə çıxış etmişdir. Onun araşdırmaları yalnız Azərbaycanda deyil, beynəlxalq elmi ictimaiyyətdə də yüksək qiymətləndirilmişdir. Zərifə Əliyevanın elmi yenilikləri nəticəsində istehsalat şəraitində çalışan insanların göz sağlamlığının qorunması üçün mühüm metodlar hazırlanmışdır.
Onun elmi fəaliyyətinin ən yüksək qiymətlərindən biri keçmiş SSRİ-də oftalmologiya sahəsində verilən ən nüfuzlu mükafatlardan biri olan M.İ.Averbax adına mükafata layiq görülməsi olmuşdur.
Ailə həyatında sadəliyi, qayğıkeşliyi və yüksək mənəvi dəyərləri ilə seçilən Zərifə xanım, eyni zamanda, cəmiyyət üçün də örnək qadın obrazı yaratmışdır. Azərbaycan xalqının ümummilli lideri Heydər Əliyevin həyat yoldaşı və ölkə prezidenti cənab İlham Əliyevin anası olan akademik Zərifə Əliyeva bu mötəbər ailənin ayrılmaz üzvü kimi daim ön planda olmuş, həm ailə daxilində, həm də cəmiyyət qarşısında yüksək nüfuzu ilə seçilmişdir. Akademik Zərifə Əliyeva ümummilli lider Heydər Əliyevin həyat yoldaşı olaraq bu böyük şəxsiyyətin yanında daim dayanan, ona mənəvi dayaq olan, yüksək ziyalılığı və insani keyfiyyətləri ilə seçilən nümunəvi Azərbaycan qadını idi. Onların ailə həyatı qarşılıqlı hörmət, dərin etimad və sarsılmaz dəstək üzərində qurulmuş, cəmiyyət üçün örnək sayılan ideal bir ailə modeli kimi yadda qalmışdır. Heydər Əliyev müxtəlif çıxışlarında Zərifə xanımın yüksək insani keyfiyyətlərini, onun elmə və ailəyə olan sədaqətini xüsusi vurğulamışdır. Bu münasibət yalnız ailə daxilində deyil, cəmiyyət üçün də ideal bir model kimi qəbul edilmişdir.
Zərifə Əliyeva 1985-ci ildə vəfat etmişdir. Lakin onun adı və elmi irsi bu gün də yaşayır. Azərbaycanda onun xatirəsinə müxtəlif tibb müəssisələri, məktəblər və küçələr adlandırılmışdır. Onun adına təsis olunmuş mükafatlar və keçirilən elmi tədbirlər gələcək nəsillərin yetişməsində mühüm rol oynayır.
Bu gün Zərifə Əliyeva adına Milli Oftalmologiya Mərkəzi onun adını daşıyaraq ölkədə oftalmologiya sahəsinin inkişafına xidmət edir. Akademik Zərifə Əliyeva Azərbaycan tarixində elm, ailə və mənəviyyatın vəhdətini özündə birləşdirən nadir şəxsiyyətlərdən biridir. Onun həyat yolu yalnız bir alim kimi deyil, həm də bir ana, həyat yoldaşı və vətəndaş kimi örnəkdir.Onun zəngin elmi irsi və mənəvi dəyərləri bu gün də aktualdır və gələcək nəsillər üçün ilham mənbəyi olaraq qalır. Zərifə Əliyevanın həyatı sübut edir ki, əzm, zəhmət və vətən sevgisi insanı zirvələrə ucaldan əsas amillərdəndir.
YAP Tərtər rayon təşkilatının fəalı – Hafiz Ələkbərov
