Müasir dövrdə rəqəmsallaşma dövlət idarəçiliyinin, iqtisadi inkişafın və ictimai xidmətlərin əsas istiqamətlərindən birinə çevrilmişdir. Qlobal miqyasda baş verən texnoloji transformasiya prosesləri hər bir ölkədən çevik, innovativ və strateji yanaşma tələb edir. Bu baxımdan Azərbaycan Respublikasında rəqəmsal inkişafın yeni mərhələyə qədəm qoyması dövlət siyasətinin prioritet istiqamətlərindən biri kimi müəyyən edilmişdir. Prezident İlham Əliyevin “Azərbaycanın yeni rəqəmsal arxitekturası” adlı vahid fəaliyyət planına həsr olunmuş müşavirədə çıxışı da məhz bu strateji kursun mahiyyətini və gələcək hədəflərini aydın şəkildə ifadə etmişdir.
Dövlət başçısı çıxışında qeyd etmişdir ki, rəqəmsal transformasiya təkcə informasiya texnologiyalarının tətbiqi ilə məhdudlaşmır. Bu proses idarəetmə mexanizmlərinin yenilənməsini, dövlət xidmətlərinin optimallaşdırılmasını və vətəndaş məmnunluğunun artırılmasını əhatə edən kompleks yanaşmadır. Prezident vurğulamışdır ki, yeni rəqəmsal arxitektura dövlət qurumları arasında məlumat mübadiləsinin sürətləndirilməsini, şəffaflığın artırılmasını və bürokratik maneələrin aradan qaldırılmasını təmin etməlidir.
Çıxışda rəqəmsal infrastrukturun möhkəmləndirilməsi məsələsinə xüsusi diqqət yetirilmişdir. Bildirilmişdir ki, müasir telekommunikasiya şəbəkələrinin genişləndirilməsi, yüksək sürətli internetin ölkənin bütün ərazilərində əlçatanlığının təmin olunması və kibertəhlükəsizliyin gücləndirilməsi əsas prioritetlərdəndir. Prezident qeyd etmişdir ki, informasiya təhlükəsizliyi milli təhlükəsizliyin ayrılmaz tərkib hissəsidir və bu sahədə qabaqlayıcı tədbirlərin görülməsi zəruridir.
Müşavirədə dövlət xidmətlərinin rəqəmsallaşdırılması prosesinin daha da dərinləşdirilməsi məsələsi də ön plana çəkilmişdir. Dövlət başçısı vurğulamışdır ki, vətəndaşlarla dövlət orqanları arasında münasibətlər maksimum dərəcədə sadələşdirilməli, xidmətlər elektron platformalar üzərindən operativ və şəffaf şəkildə təqdim olunmalıdır. Bu yanaşma həm vaxt itkisini azaldır, həm də korrupsiya risklərinin minimuma endirilməsinə xidmət edir. Rəqəmsal həllərin tətbiqi nəticəsində dövlət idarəçiliyində səmərəliliyin artırılması əsas məqsədlərdən biri kimi müəyyən edilmişdir.
Prezident İlham Əliyev çıxışında insan kapitalının inkişafının əhəmiyyətini də xüsusi vurğulamışdır. Qeyd edilmişdir ki, rəqəmsal transformasiya yalnız texnoloji avadanlıq və proqram təminatı ilə deyil, peşəkar kadr potensialı ilə mümkün olur. Bu baxımdan informasiya texnologiyaları sahəsində ixtisaslı mütəxəssislərin hazırlanması, gənclərin innovativ düşüncə tərzinin formalaşdırılması və startap ekosisteminin dəstəklənməsi dövlət siyasətinin mühüm istiqamətlərindəndir. Təhsil sistemində rəqəmsal bacarıqların artırılması gələcək dayanıqlı inkişafın əsas təminatlarından biri kimi qiymətləndirilmişdir.
Çıxışda həmçinin rəqəmsal iqtisadiyyatın inkişaf perspektivlərinə toxunulmuşdur. Prezident qeyd etmişdir ki, qeyri-neft sektorunun genişləndirilməsi və iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi məqsədilə innovativ texnologiyaların tətbiqi mühüm rol oynayır. Elektron ticarət, rəqəmsal ödəniş sistemləri, süni intellekt və böyük verilənlər kimi istiqamətlər ölkənin rəqabət qabiliyyətinin artırılmasına xidmət edir. Yeni rəqəmsal arxitektura sahibkarlıq mühitinin yaxşılaşdırılmasına və investisiya cəlbediciliyinin yüksəldilməsinə əlavə imkanlar yaradır.
Müşavirədə dövlət qurumları arasında koordinasiyanın gücləndirilməsi məsələsi də diqqət mərkəzində olmuşdur. Prezident İlham Əliyev qeyd etmişdir ki, vahid fəaliyyət planının icrası sistemli və ardıcıl şəkildə həyata keçirilməli, bütün aidiyyəti qurumlar qarşıya qoyulan vəzifələrin yerinə yetirilməsi üçün məsuliyyətlə çalışmalıdır. Rəqəmsal layihələrin paralel və əlaqəsiz şəkildə deyil, inteqrasiya olunmuş model əsasında icrası əsas prinsip kimi müəyyən edilmişdir.
Dövlət başçısının çıxışı göstərir ki, “Azərbaycanın yeni rəqəmsal arxitekturası” yalnız texniki yeniliklər toplusu deyil, ölkənin uzunmüddətli inkişaf strategiyasının mühüm tərkib hissəsidir. Bu strategiya dayanıqlı iqtisadi artımın təmin olunmasına, sosial rifahın yüksəldilməsinə və dövlət idarəçiliyinin müasir çağırışlara uyğunlaşdırılmasına xidmət edir. Rəqəmsallaşma prosesinin ardıcıl və məqsədyönlü şəkildə həyata keçirilməsi Azərbaycanın regionda innovasiya mərkəzlərindən birinə çevrilməsi üçün geniş perspektivlər açır.
Nəticə etibarilə, Cənab Prezident İlham Əliyevin sözügedən müşavirədəki çıxışı ölkənin rəqəmsal gələcəyinə dair aydın yol xəritəsini müəyyən etmişdir. Müasir texnologiyaların tətbiqi, insan kapitalının inkişafı, şəffaf və səmərəli idarəetmə mexanizmlərinin qurulması Azərbaycanın strateji inkişaf prioritetləri sırasında mühüm yer tutur. Yeni rəqəmsal arxitekturanın uğurla reallaşdırılması dövlətin güclənməsinə, vətəndaşların rifahının yüksəlməsinə və milli maraqların daha etibarlı şəkildə qorunmasına xidmət edəcəkdir.
Vüqar Quliyev,
SOCAR, Neft Kəmərləri İdarəsi YAP Nizami rayon təşkilatının fəalı
